Indrukwekkend: een bezoek aan het Beaumont-Hamel Newfoundland Memorial in de Somme

Kogels die alles neermaaien wat ze op hun weg tegenkomen, granaten die gordijnen van aarde en stenen opwerpen, je het zicht ontnemen, het gehoor tijdelijk verdoven. Wanneer je door het glooiende landschap van de Somme rijdt, is het moeilijk je voor te stellen hoe het hier honderd jaar geleden was. Het lezen van literatuur laat je er een fractie van voelen, het bekijken van foto’s en films geeft je een momentopname. Hoe het écht was zullen we nooit meer weten. Maar om een beetje dichter bij die talloze naam- en gezichtsloze soldaten te komen die hun leven gaven – voor wat eigenlijk, een idee, een droom, hoop, de zinloosheid – zijn er in Noord-Frankrijk honderden begraafplaatsen en herdenkingsmonumenten ter ere van de gevallenen. Het Canadese Beaumont-Hamel Newfoundland Memorial is er zo een: het grootste van het westelijke front, mét het grootste nog bewaard gebleven slagveld met loopgraven. Een paar jaar terug bezocht ik deze plek, een indrukwekkende getuige van de bloedige Grote Oorlog.

Op 1 juli 1916 vond hier op deze plek een grootscheepse aanval plaats op Duitse stellingen door een Brits-Canadese eenheid in samenwerking met andere delen van de geallieerde Britse en Franse strijdkrachten. De aanval mislukte en liep stuk op de Duitse troepen die zich goed ingegraven hadden. Van de uit zo’n 800 man bestaande eenheid kwam in een kwartiertje tijd 80% om het leven, en slechts een kleine 70 soldaten waren ongeschonden genoeg om de volgende dag weer mee te doen aan de strijd. Enkele jaren na de oorlog kocht Newfoundland, toen nog een aparte kolonie van Groot-Brittannië, het terrein op waar deze slag had plaatsgevonden en rond 1925 waren de monumenten die er nu nog staan gereed en werd het 300,000 vierkante meter grote park voor het publiek geopend.

Tegenwoordig is het gebied eigendom van Canada en veel bezocht door voornamelijk Canadese en Britse toeristen. Een groot deel van het jaar lopen er Canadese studenten rond die je informatie geven over het park en rondleidingen verzorgen. Een bezoek aan het park en de rondleidingen en andere activiteiten zijn kosteloos.

Direct aan de ingang van het park vind je een bezoekerscentrum met informatie over de Canadese strijdkrachten in de Eerste Wereldoorlog. Verder op het terrein kom je de kenmerkende bronzen Kariboe op een rots tegen, het symbool van de Newfoundlandse divisie. Op verschillende plekken tref je enkele kleine begraafplaatsen aan, maar het grootste deel van het park wordt ingenomen door grasvelden die doorkruist worden door de overblijfselen van de loopgraven. Op sommige plekken mag je er doorheen lopen, op andere alleen voorbij. Je ziet kraters van granaatinslagen, de littekens door de groene weide, en misschien heel even als je je ogen sluit kun je je ineens in een andere tijd wanen. Een tijd die gelukkig achter ons ligt, maar waar je op sommige plekken in Frankrijk nog zomaar ineens een glimp, een echo van kunt opvangen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Close

Gratis ebook?

Schrijf je net als 22.667 anderen in voor onze nieuwsbrief en ontvang het ebook '10 roadtrips in Frankrijk' twv €7.50