Ontdekkingstocht door een eeuwenoud ziekenhuis: Hospices de Beaune

Kom je in de Bourgogne, dan mag je Beaune niet missen. Ik had al vaak over deze stad midden tussen de wijnvelden gehoord, en dan met name over een indrukwekkend monumentaal gebouw dat midden in de stad staat: de Hospices de Beaune. Tijdens een rondwandeling door de gebouwen van dit voormalige ziekenhuis komt de geschiedenis tot leven.

Voor de oorsprong van de Hospices, ook wel Hôtel-Dieu genoemd, moeten we terug naar het jaar 1443. Nicolas Rolin, kanselier van de hertog van Bourgogne, besluit samen met zijn vrouw Guigone de Salins een ziekenhuis op te richten. Ter wille van zijn zieleheil, zo schrijft hij expliciet in de oprichtingsakte. Op 1 januari 1452 ontvangt het ziekenhuis de eerste patiënten. Het is nauw verbonden met de kerk, Rolin is ook betrokken bij een speciale zusterorde die het bewind over het ziekenhuis moet voeren. Bij het hospitaal hoort ook een omvangrijke wijngaard waarmee de kosten in de loop der tijd gedekt moeten worden.

In een kleine negen jaar tijd wordt een prachtig gebouw opgetrokken in typische Bourgondische bouwstijl, inclusief een indrukwekkende kapel. Bijzonder is dat het ziekenhuis in deze fraaie gebouwen tot en met de twintigste eeuw dienst heeft gedaan. Vanaf de vijftiende eeuw tot aan de jaren ’60 ontvingen de Hospices de Beaune ouden van dagen, invaliden, wezen, zieken, zwangere vrouwen en behoeftigen, en dat alles geheel kosteloos.

Bezoek aan de Hospices de Beaune

Een groot gedeelte van het Hôtel-Dieu is te bezoeken door middel van een audiotour, die bij de entreeprijs zit inbegrepen en ook beschikbaar is in het Nederlands. Er is zelfs een speciale kinderversie. Je loopt aan de hand van een aantal nummers door de gebouwen heen en ontdekt zo de hoogtepunten.

De sobere buitenkant van het hospitaal is overigens een schril contrast met de binnenkant. Pas als je de poort door bent naar de binnenplaats herken je de schitterend gekleurde dakpannen die van buiten niet zichtbaar zijn. Dit is de plek waar de audiotour begint. Je krijgt allereerst informatie over de twee vijftiende-eeuwse oprichters van het ziekenhuis, Nicolas en Guigone. Zij zijn het die ons door de gebouwen heen leiden.

Het tweede belangrijkste hoogtepunt waar we komen is de kapel, aan de linkerkant op de binnenplaats. Deze is voor meer dan de helft ingericht als ziekenzaal. De zieken hadden hier uitzicht op de bijzonder versierde balken aan het plafond én op de plek aan het uiterste stuk van de kapel, waar missen werden gevierd en uitvaartdiensten plaatsvonden. Om niet al te ontmoedigend te werken was er gelukkig voor de zieken wel een houten scheiding tussen de twee gedeeltes.

Ziekte en dood waren trouwens sowieso nog wat meer met elkaar verbonden dan nu, want de medische wetenschap was natuurlijk met name in de eerste paar eeuwen nog niet zo ver gevorderd. Hoe het daarmee stond krijg je te horen en zien in enkele van de andere delen van het complex. Zo kun je er binnenkijken bij de apotheek van het ziekenhuis, waar de potten met geneesmiddelen nog staan zoals ze daar enkele eeuwen geleden ook bijstonden. En elders zie je medische hulpmiddelen en allerlei instrumenten die door dokters en verpleegsters gebruikt werden.

Het Laatste Oordeel van Rogier van der Weyden

Een van de grootste hoogtepunten van een bezoek aan de Hospices de Beaune vind je bijna op het eind van de rondwandeling. Je komt dan namelijk in de zaal waar het prachtige veelluik Het laatste Oordeel hangt. Het is speciaal voor het ziekenhuis van Beaune gemaakt, op aanvraag van Nicolas Rolin, door de Vlaamse schilder Rogier van der Weyden, of Roger de la Pasture, zoals ze hem hier ook wel noemen. Vroeger hing het in de kapel, tegenwoordig in een speciaal ingerichte zaal met klimaatbeheersing. Leuk om te weten, is dat het in de negentiende eeuw werd herontdekt nadat het onder een dikke pleisterlaag tevoorschijn kwam bij restauratiewerkzaamheden in de kapel. Het is een van de mooiste voorbeelden van de Vlaamse school, een stroming in de schilderkunst en bestaat uit negen luiken die de scène van het Laatste Oordeel verbeelden, met de gelovigen en ongelovigen die voor God verschijnen. Ook de achterkanten van de panelen waren beschilderd, zodat er ook wat te zien was als het gesloten was. Geheel toepasselijk keek je dan naar schilderijen van de stichters, Nicolas en Guigone.

Vente des hospices de Beaune

Toen het ziekenhuis niet meer voldeed aan de eisen van de tijd, verrezen er andere ziekenhuizen in de stad, die overigens nog steeds door de zusterorde worden beheerd. En ook bijzonder is dat ze dat nog steeds deels bekostigen met de opbrengst van wijn. Sinds 2005 wordt de jaarlijkse wijnveiling in november door Christies georganiseerd, deze is uitgegroeid tot een wereldwijd bekend fenomeen en trekt veel bezoekers naar Beaune.

Benieuwd naar meer van Beaune? Binnenkort verschijnt een blog met een stadswandeling door Beaune op Frankrijk Puur.

Locatie:

Martijn
Bonjour! Ik ben Martijn, blogger en oprichter van Frankrijk Puur. Van jongs af aan kom ik graag in Frankrijk. Door mijn studie Franse Taal & Cultuur ben ik nog meer van het land en de Franse gewoontes gaan houden. Vragen, opmerkingen, tips? Neem contact op via martijn@frankrijkpuur.nl!

Mijn tips voor accommodaties

Met deze tips voor accommodaties haal je het meeste uit je vakantie in Frankrijk. Waar ben je naar op zoek?
 
- Vakantiehuisjes in de natuur
- Campings
- Natuurcampings
- Nederlandstalige vakantieparken
- Hotels of chambres d'hôtes

Gratis ebook over Frankrijk

ABONNEER OP DE NIEUWSBRIEF MET FRANKRIJKTIPS EN ONTVANG EEN GRATIS EBOOK

Populair in de webshop

  • 25,00

    Maak kennis met de vele gezichten van Frankrijk. Van de ruige rotsen aan de kust van Bretagne tot de witte bergtoppen van de Alpen, van de uitgestrekte wijngaarden in de Elzas tot de grillige rivierkloven in het Centraal Massief, van de lange zandstranden in Les Landes tot de lavendelvelden in de Provence.

    Onderweg passeer je de mooiste dorpen en steden, oeroude kastelen, kathedralen, kloosters en andere opmerkelijke sporen van de rijke geschiedenis. In Frankrijk Puur Roadtrips vind je vijftig indrukwekkende routes, voorzien van tips voor campings, restaurants en bezienswaardigheden. De routes variëren in lengte van een tot zes dagen en kunnen gemakkelijk uitgebreid worden.

    Dit boek is een bron van inspiratie voor betoverende roadtrips met de auto, motor of camper. Tweede druk! (juli 2021)

    Het boek past door de brievenbus, dus je hoeft er niet voor thuis te blijven.

    Je kunt het boek ook via Libris-boekhandels, Standaard Boekhandel of Bol.com bestellen.

    Op werkdagen voor 17.00 uur besteld, dezelfde dag verstuurd.

  • 24,99

    50 bestemmingen om het pure Frankrijk te ontdekken. 

    Frankrijk is een land dat blijft verrassen. Ga mee op reis langs fotogenieke dorpjes en weidse vergezichten, monumentale gebouwen en indrukwekkende natuurverschijnselen. Frankrijk Puur neemt je mee door bekende én onbekende streken, op zoek naar het pure Frankrijk.

    Het boek past door de brievenbus, dus je hoeft er niet voor thuis te blijven.

    Je kunt het boek ook via de boekhandel of Bol.com aanschaffen.

    Op werkdagen voor 17.00 uur besteld, dezelfde dag verstuurd.

  • 5,00

    Een idyllisch landschap van heuvels, bossen, riviertjes en leuke steden en dorpen met een geschiedenis: welkom in de Morvan. In deze reisgids nemen we je mee op ontdekkingsreis door deze rustige, landelijke streek en laten we je alle bekende en onbekende hoogtepunten zien. We geven je tips voor de mooiste plekken en leuke activiteiten voor tijdens jouw eigen verblijf in de Morvan.

    Deze reisgids telt 42 pagina’s en is een paperback in A5-formaat. Liever de digitale versie? Klik hier voor het ebook.

    Verzending binnen 1 à 2 werkdagen

    Let op: dit is een ‘kneusje’, bij het drukken van deze reisgidsen is iets mis gegaan waardoor ze niet goed gelijmd zijn. Het kan hierdoor gebeuren dat de pagina’s snel loslaten uit de rug van het boekje. Hierom verkopen we deze gidsen met 50% korting.

  • 5,00

    In deze reisgids helpen we je op weg om deze bijzondere stad zelf te verkennen. We geven tips voor bezienswaardigheden en leuke dingen om te doen op basis van onze eigen ervaringen, met onder meer een uitgebreide rondwandeling door de wijk Le Marais. Natuurlijk komen de bekendste bestemmingen aan bod, maar we laten je ook in Parijs graag het ‘Frankrijk Puur’-gevoel beleven: de minder bekende kanten van de stad, en tips om zo optimaal mogelijk te genieten van de populairste plekken.

    Deze reisgids telt 54 pagina’s en is een paperback in A5-formaat. Liever de digitale versie? Klik hier voor het ebook.

    Op werkdagen voor 17.00 uur besteld, dezelfde dag verstuurd.

    Let op: dit is een ‘kneusje’, bij het drukken van deze reisgidsen is iets mis gegaan waardoor ze niet goed gelijmd zijn. Het kan hierdoor gebeuren dat de pagina’s snel loslaten uit de rug van het boekje. Hierom verkopen we deze gidsen met 50% korting.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet getoond.

Gratis Frankrijk-ebook!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Frankrijk Puur en download een gratis ebook met tips voor roadtrips
Door je in te schrijven abonneer je je gratis op onze wekelijkse nieuwsbrief met tips om Frankrijk te ontdekken en ga je akkoord met ons privacystatement.

Op deze website gebruiken we cookies, kleine bestanden waarmee informatie op je computer wordt bewaard en die uitgelezen kunnen worden door de website die ze plaatst. In ons geval gaat het om functionele cookies, cookies voor analyse en cookies voor advertentieweergave. Door het toestaan van deze cookies heb je een betere gebruikservaring op de website en stel je ons in staat om je zo goed als mogelijk te bedienen van informatie over Frankrijk. Cookiebeleid