Ontdekkingstocht door een eeuwenoud ziekenhuis: Hospices de Beaune

door Martijn
1521 keer gelezen

Kom je in de Bourgogne, dan mag je Beaune niet missen. Ik had al vaak over deze stad midden tussen de wijnvelden gehoord, en dan met name over een indrukwekkend monumentaal gebouw dat midden in de stad staat: de Hospices de Beaune. Tijdens een rondwandeling door de gebouwen van dit voormalige ziekenhuis komt de geschiedenis tot leven.

advertentie

Voor de oorsprong van de Hospices, ook wel Hôtel-Dieu genoemd, moeten we terug naar het jaar 1443. Nicolas Rolin, kanselier van de hertog van Bourgogne, besluit samen met zijn vrouw Guigone de Salins een ziekenhuis op te richten. Ter wille van zijn zieleheil, zo schrijft hij expliciet in de oprichtingsakte. Op 1 januari 1452 ontvangt het ziekenhuis de eerste patiënten. Het is nauw verbonden met de kerk, Rolin is ook betrokken bij een speciale zusterorde die het bewind over het ziekenhuis moet voeren. Bij het hospitaal hoort ook een omvangrijke wijngaard waarmee de kosten in de loop der tijd gedekt moeten worden.

In een kleine negen jaar tijd wordt een prachtig gebouw opgetrokken in typische Bourgondische bouwstijl, inclusief een indrukwekkende kapel. Bijzonder is dat het ziekenhuis in deze fraaie gebouwen tot en met de twintigste eeuw dienst heeft gedaan. Vanaf de vijftiende eeuw tot aan de jaren ’60 ontvingen de Hospices de Beaune ouden van dagen, invaliden, wezen, zieken, zwangere vrouwen en behoeftigen, en dat alles geheel kosteloos.

Bezoek aan de Hospices de Beaune

Een groot gedeelte van het Hôtel-Dieu is te bezoeken door middel van een audiotour, die bij de entreeprijs zit inbegrepen en ook beschikbaar is in het Nederlands. Er is zelfs een speciale kinderversie. Je loopt aan de hand van een aantal nummers door de gebouwen heen en ontdekt zo de hoogtepunten.

De sobere buitenkant van het hospitaal is overigens een schril contrast met de binnenkant. Pas als je de poort door bent naar de binnenplaats herken je de schitterend gekleurde dakpannen die van buiten niet zichtbaar zijn. Dit is de plek waar de audiotour begint. Je krijgt allereerst informatie over de twee vijftiende-eeuwse oprichters van het ziekenhuis, Nicolas en Guigone. Zij zijn het die ons door de gebouwen heen leiden.

Het tweede belangrijkste hoogtepunt waar we komen is de kapel, aan de linkerkant op de binnenplaats. Deze is voor meer dan de helft ingericht als ziekenzaal. De zieken hadden hier uitzicht op de bijzonder versierde balken aan het plafond én op de plek aan het uiterste stuk van de kapel, waar missen werden gevierd en uitvaartdiensten plaatsvonden. Om niet al te ontmoedigend te werken was er gelukkig voor de zieken wel een houten scheiding tussen de twee gedeeltes.

Ziekte en dood waren trouwens sowieso nog wat meer met elkaar verbonden dan nu, want de medische wetenschap was natuurlijk met name in de eerste paar eeuwen nog niet zo ver gevorderd. Hoe het daarmee stond krijg je te horen en zien in enkele van de andere delen van het complex. Zo kun je er binnenkijken bij de apotheek van het ziekenhuis, waar de potten met geneesmiddelen nog staan zoals ze daar enkele eeuwen geleden ook bijstonden. En elders zie je medische hulpmiddelen en allerlei instrumenten die door dokters en verpleegsters gebruikt werden.

Het Laatste Oordeel van Rogier van der Weyden

Een van de grootste hoogtepunten van een bezoek aan de Hospices de Beaune vind je bijna op het eind van de rondwandeling. Je komt dan namelijk in de zaal waar het prachtige veelluik Het laatste Oordeel hangt. Het is speciaal voor het ziekenhuis van Beaune gemaakt, op aanvraag van Nicolas Rolin, door de Vlaamse schilder Rogier van der Weyden, of Roger de la Pasture, zoals ze hem hier ook wel noemen. Vroeger hing het in de kapel, tegenwoordig in een speciaal ingerichte zaal met klimaatbeheersing. Leuk om te weten, is dat het in de negentiende eeuw werd herontdekt nadat het onder een dikke pleisterlaag tevoorschijn kwam bij restauratiewerkzaamheden in de kapel. Het is een van de mooiste voorbeelden van de Vlaamse school, een stroming in de schilderkunst en bestaat uit negen luiken die de scène van het Laatste Oordeel verbeelden, met de gelovigen en ongelovigen die voor God verschijnen. Ook de achterkanten van de panelen waren beschilderd, zodat er ook wat te zien was als het gesloten was. Geheel toepasselijk keek je dan naar schilderijen van de stichters, Nicolas en Guigone.

Vente des hospices de Beaune

Toen het ziekenhuis niet meer voldeed aan de eisen van de tijd, verrezen er andere ziekenhuizen in de stad, die overigens nog steeds door de zusterorde worden beheerd. En ook bijzonder is dat ze dat nog steeds deels bekostigen met de opbrengst van wijn. Sinds 2005 wordt de jaarlijkse wijnveiling in november door Christies georganiseerd, deze is uitgegroeid tot een wereldwijd bekend fenomeen en trekt veel bezoekers naar Beaune.

Benieuwd naar meer van Beaune? Binnenkort verschijnt een blog met een stadswandeling door Beaune op Frankrijk Puur.

Mijn tips voor accommodaties

Met deze tips voor accommodaties haal je het meeste uit je vakantie in Frankrijk. Waar ben je naar op zoek?
 
- Vakantiehuisjes
- Campings
- Natuurcampings
- Nederlandstalige vakantieparken
- Hotels of chambres d'hôtes

Nieuw: het boek Frankrijk Puur
50 bestemmingen om het pure Frankrijk te ontdekken
"Frankrijk Puur is een ode aan al het moois dat Frankrijk te bieden heeft."
 
Frankrijk is een land dat blijft verrassen. Ga mee op reis langs fotogenieke dorpjes en weidse vergezichten, monumentale gebouwen en indrukwekkende natuurverschijnselen. Frankrijk Puur neemt je mee door bekende én onbekende streken, op zoek naar het pure Frankrijk.
 
Lees hier meer over dit inspiratieboek over Frankrijk!

Locatie:

Lees ook:

Plaats een reactie

We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Accepteren Lees meer

Gratis Frankrijk-tips

Ontvang wekelijks nieuwe tips van Frankrijk Puur in je mailbox

P.S. Heb jij het boek Frankrijk Puur al besteld?
Met tips voor 50 bestemmingen om het pure Frankrijk te ontdekken.